چکیده:
تبادلات فرهنگی و تعاملات اجتماعی به لحاظ محیط فیزیکی آن در گذشته در
مکانهایی همچون مساجد ، مراکز محله، بازار و در کلیت شهر انجام می گرفت و
فرهنگ جامعه با رشد و نموی آرام ولی منسجم روند خود را طی می کرد اما در
دهه های اخیر با افزایش جمعیت و روند رو به رشد شهرنشینی از طرفی و بسط و
گسترش علوم و فنون ارتباطات از طرف دیگر و تغییر شیوه سکونت و شهر نشینی
،این روند دچار تغییر و دگرگونی گردید . در روند این گسترش و شهر نشینی
جدید فضاها و مختصات شهری بطور مطلوب و در مقیاس با ساکنان جدید آن رشد
نیافت، پس طبیعی است که شاهد اعواجها ،کجرویها و نارسایی هایی در اجتماع
باشیم .
در جواب به این نارساییهای فرهنگی و قومی در ناحیه خراسان که علیرغم فرهنگ و
پیشینه قوی این مرز و بوم مردم و خصوصاً نسل جوان با آن دست به گریبان
هستند طراحی مجموعه فرهنگی تفریحی جهت پر کردن اوقات فراغت جوانان و ایجاد
مکانی که در آن بتوانند با حضور در کلاسهای عملی و نظری در ارتقاء سطح
اندیشه خود بکوشند موضوع طراحی این رساله بوده است.
در این راستا و با توجه به مسائل پژوهشی برای رساله کارشناسی معماری در طی
دو بخش شناخت و مداخله که خود شامل فصل های مطالعاتی روند تحقیق از اقلیم
،طبیعت و جغرافیا گرفته ،تا فرهنگی اجتماعی تاریخی و سیاسی، اقتصادی و
مبانی نظری را در بر گرفته است که به آنها پرداخته می شود.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده ..................................... 1
فصل اول : مقدمه ................................ 3
فصل دوم: مبانی نظری طراحی
1-2.تعریف فرهنگ culture...................... 9
2 -2.تعریف فرهنگ نزد ایرانیان ................. 10
2-2-1. دکتر علی شریعتی....................10
2-2-2. دکتر محمدعلی اسلامی ................10
2-2-3. دکترعبدالکریم سروش.................10
2-2-4. استاد محمدتقی جعفری.................11
2-3. معماری فرهنگ.......................11
2-4. معماری و هویت.......................13
2-5. سر زندگی ........................ ..14
2-6. فضا........................ ......17
2-7. شناخت انسان........................ 17
2-8. کلیات دیدگاه های مداخله در فضا............19
2-8-1. بینش عملکرد گرا...................19
2-8-2. بینش فرهنگ گرا....................19
2-9. جمع بندی دیدگاهها....................20
فصل سوم : شناخت منطقه و اقلیم
3-1. نواحی کوهستانی و مرتفع فلات استان خراسان....... 23
هفت
3-1-1. شرایط اقلیمی......................23
3-1-2. جغرافیای طبیعی.....................24
3-1-3. موقعیت شهر........................ 25
3-1-4. ارتفاعات و دره ها...................26
3-1-5. رودها........................ ...29
3-2. اقلیم شهرستان مشهد......................30
3-2-1. رطوبت........................ ...31
3-2-2. درجه حرارت........................ 31
3-2-3. بارندگی........................ ..32
3-2-4. تابش خورشیدی.......................33
3-2-5. باد........................ .....34
فصل چهارم : بررسی نمونه های مشابه
4-1. فرهنگسرای خاوران........................ 37
4-1-1. زیر زمین........................ .37
4-2. فرهنگسرا نگارستان (موزه قران ) ..............37
4-3. فرهنگسرای سرو........................ ...40
4-3-1. واحد آموزش........................ 41
4-3-2. واحد عکاسی........................ 41
4-3-3. واحد زبان........................ .41
4-3-4. واحد کامپیوتر......................42
4-3-5. کارگاه هنرهای تجسمی..................42
4-3-6. واحد نگارخانه......................42
4-3-7. واحد کتابخانه......................42
4-3-8. خانه مشق فرهنگسرا ی سرو...............43
هشت
4-3-9. نوار خانه موسیقی....................43
4-3-10. کانون قرآن........................ 43
4-3-11. کانون شعر و ادب فارسی................43
4-3-12. کانون فیلم........................ 43
4-3-13. کانون شطرنج.......................44
4-3-14. کانون تئأتر.......................44
4-3-15. کانون موسیقی......................44
4-3-16. پذیرش دانشجو در دوره های کوتاه مدت علمی کاربردی دانشگاه جامع44
4-3-17. سالن ورزشی.......................44
4-3-18. مهد کودک فرهنگسرای سرو...............45
4-3-19. امکانات رفاهی.....................45
4-3-20. آمفی تئأتر شماره 1 (تراس تابستانی ) .....45
4-3-21. آمفی تئأتر شماره 2 ( سالن اجتماعات ) ....45
4-3-22. مجموعه فرهنگی پمپیدو (پاریس ) .........45
4-4. مجموعه فرهنگی ژرژپیمپیدو-پاریس..............47
4-5. مرکز فرهنگی ژان ماری تجیبائو ( نومهآ ، کالدونیای جدید)47
4-6. مجتمع ورزشی رفسنجان اثر آقای میرمیران.........50
4-7. مجتمع فرهنگی سینمایی دزفول..................51
4-7-1. خصوصیات........................ ..51
4-7-2. نحوه ارتباط فضاها...................52
فصل پنجم : برنامه فیزیکی
5-1. لابی وزیر مجموعه های آن....................59
نه
5-2. غرفه های فروش محصولات فرهنگی و هنری............59
5-3. سایت اداری شامل........................ .59
5-4. آمفی تئاتر و سینما.......................60
5-5. کتابخانه........................ ......60
5-6. گالری نمایش آثار هنری.....................60
5-7. کلاس ها و آتلیه های آموزشی شامل..............60
5-8. واحد سمعی بصری و سایت رایانه................60
5-9. رستوران یا کافی شاپ......................60
5-10. کتابخانه........................ .....60
5-10-1. میزان فضاهای کتابخانه...............60
5-10-2. ابعاد و استاندارد های پیشخوان و برگه دان..61
5-10-3. استانداردابعاد قفسه ها و عمق قفسه ها.....61
5-10-4. طول قفسه ها.......................61
5-10-5. ارتفاع قفسه ها....................61
5-10-6. استاندارد میزها....................62
5-10-7. میز های :1 نفره....................62
5-10-8. میزهای 2 نفره ....................62
5-10-9. میزهای طولانی .....................62
5-11. نور پردازی ........................ ...62
5-11-1. روشنایی توصیه شده .................63
5-12. آکوستیک ........................ .....63
5-13. تهویه ی مطبوع ........................ 63
5-14. گالری ها ........................ ....63
5-14-1. ساختار عمومی گالری ها ..............63
5-14-2. ترتیب قرار گیری اشیاء...............64
ده
5-14-3. نورپردازی گالری ها.................64
5-14-4. حرکت و دسترسی گالری ها...............65
5-14-5. تنظیم شرایط محیطی.................. 65
5-14-6. تهویه ی مطبوع.........................
65 5-14-7.
آکوستیک.............................66
5-14-8. حریق........................ ...66
5-15. ساختار عمومی فضاهای نمایشی...............66
5-15-1. شکل و انواع مختلف صحنه ی نمایش.........66
5-15-2. شیب سالن نمایش....................67
5-15-3. صندلی تماشاگران...................67
5-15-4. (اتاق رختکن)تنفس بازیگران.............67
5-15-5. اتاق سخنرانی...................... 68
5-15-6. نور پردازی صحنه....................68
5-15-7. آکوستیک........................ .68
5-15-8. ایمنی از حریق.....................68
5-16. استاندارد ها و ضوابط طراحی سینما............69
5-16-1. سالن انتظار سینما..................69
5-16-2ورودی سینما........................ 69
5-16-3. گیشه بلیط فروشی...................69
5-16-4. راهروهای سالن نمایش.................70
5-16-5. صندلی تماشاگران....................70
5-16-6. ورودی ها و خروجی های سالن سینما........70
5-16-7. سرویس های بهداشتی سینما..............71
5-16-8. اتاق پروژ کتور وملحقات آن.............71
یازده
5-16-9. پرده نمایش فیلم........................71
فصل ششم : مداخله در طراحی
6-1. تحلیل سایت ........................ .......73
6-2. فضاها و دیاگرام روابط فضاها...................
86
6-2-1. کافی شاپ........................ ...... 87
6-2-2. گالری........................ ........ 87
6-2-3. گردش و مسیر حرکت در نمایشگاه................ 87
6-2-4. نور طبیعی........................ .....
89 6-2-5. تقسیم فضا در
نمایشگاه..................... 92 6-2-6. ارتفاع مناسب برای
دیدن.................... 94 6-2-7. ریز فضاهای مورد نیاز
گالری.................95
6 -2-8. ریز فضاهای مورد نیاز برای نمایشگاه...........95
6-2-9. موزه مردم شناسی........................ .95
6-2-10. کتابخانه........................ ...95
6-2-11. بازارچه سنتی........................ 97
6-2-12. قسمت آموزشی........................ 97
6-2-13. قسمت تفریحی........................ 97
6-3. نحوه تقرب بر طرح.........................98
پیوست ها............................. .... 109