چکیده:
برای دستیابی به اهداف مورد نظر در تحقیق ابتدا تحقیقاتی در دو بخش شامل موارد زیر صورت گرفته است :
مطالعات پایه
مطالعات تطبیقی
در بخش اول (مطالعات پایه) تحقیقات پیرامون مسائلی چون موارد زیر انجام گرفت:
کودک
آموزش و پرورش در ایران و جهان
ابزارهای آموزشی و کمک آموزشی
فضا(ادراکی فضا معیارهای کیفیت فضایی ، شرایط محیطی-کالبدی)
بررسی استاندارهای فضاهای آموزشی
اقلیم در فضاهای آموزشی
اصول مکانیکی فضاهای آموزشی
در بخش دوم (مطالعات میدانی) ابتدا به بررسی چندین نمونه و شناخت مشکلات، کمبودها یا ویژگی های
شاخص انها پرداخته و سپس تحقیقاتی در زمینه سایت در ابعاد مختلف(وضعیت اجتماعیف اقتصادی، فرهنگی
ساکنینف شناخت اقلیم، جغرافیایی محلی و …) انجام گرفت.
در مرحله دوم اطلاعات جمع آوری شده در بخش قبلی پردازش و تحلیل شده و از
مجموع آنها به یک جمع بندی رسیدیم. این جمع بندی با عنوان اصول و مبانی
طراحی فضاهای آموزشی در تحقیق مطرح شده است.
در قسمت آخر و با توجه به جمع بندی انجام شده، در قسمت قبل ابتدا به تدوین
یک برنامه ریزی فیزیکی-کالبدی برای طرح پرداخته و سپس با معرفی سایت و
قابلیت سنجی آن به گزینه هایی رسیدیم که از مجموع این موارد طرح پیشنهادی و
جزئیات طراحی شکل گرفت.
عنوان
صفحه
چکیده 1
فصل اول : مقدمه2
1-1 مقدمه2
1-2 موضوع و طرح مساله3
1-3 ضرورت اهمیت مساله 3
1-4 اهداف تحقیق 4
فصل دوم : کودک 5
بخش اول: روانشناسی کودک 5
2-1-1- روانشناسی رشد5
2-1-2- مفاهیم بنیادی در روانشناسی رشد 6
2-1-3- تعریف رشد6
2-1-4- مفهوم پختگی (رسیدگی6
2-1-5 مفهوم رشد و پرورش 6
2-1-6 ماهیت و ویژگیهای رشد در انسان6
2-1-7 مبانی زیستی و محیطی رشد 7
2-1-8 وراثت8
2-1-9 محیط8
2-1-10 نظریه ها8
بخش دوم : تقسیم بندی دوران کودکی 9
-2-1 ویژگیهای دوره اول کودکی (از تولد تا 3 سالگی) 10
رشد جسمانی10
2-2-2 ویژگیهای دوره دوم کودکی (از 3 تا 7 سالگی): 12
2-2-3 تأثیر کودکستان در رفتار اجتماعی کودک 17
2-2-4 تأثیر کودکستان بر سازگاری اطفال: 18
2-2-5 سازمان اجتماعی گروههای کودکستانی 19
2-3-1 تاریخچه آموزش پیش از دبستان در ایران 19
2-3-2 نقد و بررسی نظامهای آموزشی 20
2-3-3 سیستم آموزش سنتی (معلم محور) 20
2-3-4 سیستم آموزش رایج (موضوع محور) 21
2-3-5 آموزش مدرن (دانشآموز محور) 21
2-3-6 نگاهی به آموزش و پرورش پیش از دبستان در جهان امروز: 23
2-3-7 اهداف آموزش و پرورش در کودکستانها و مراکز پیش دبستانی 26
فصل سوم : ابزارهای کمک آموزشی28
3-1-1 تعریف بازی از بعد جسمانی و فعالیت بدنی 28
3-1-2 تعریف بازی از بعد روانشناسی و تربیتی 28
3-1-3 تعریف بازی در ارتباط با زندگی اجتماعی29
3-1-4 نتیجه30
3-1-5 اهمیت و هدف بازی30
3-1-6 انواع بازی از جهت محتوا و کاربرد35
بخش دوم: اسباب بازیهای مناسب برای کودکان پیش دبستانی40
3-2-1 اهداف اسباب بازی های آموزشی40
3-2-1 هدف از اسباب بازی های آموزشی41
3-2-3 پازل ها و بازی های حل مسئله41
3-2-4 لگو41
3-2-5 تخته سیاه یا وایت برد42
3-2-6 ابزار و آلات موسیقی42
3-2-7 دوچرخه42
3-3-1 تعریف نقاشی کودک42
3-3-2 مراحل نقاشی کودکان 43
3-3-3 چرا کودکان نقاشی میکشند؟45
3-3-4 توجه به نقاشی به صورت گروهی45
3-3-5 کودکان و رنگ ها46
3-3-6 دریافترنگها47
3-3-7 نتیجه47
3-3-8 قصه و قصه گویی49
3-3-9 نتیجه گیری49
بخش چهارم: رسانههای آموزشی50
3-4-1 ویژگی های یک رسانه آموزشی مناسب50
3-4-2 طبقه بندی قراردادی رسانه های آموزشی50
3-4-3 نتیجه54
فصل چهارم :فضا55
بخش اول: مبانی ادراک فضا55
4-1-1 ظرفیت ادراک55
4-1-2 دریافتحسیکودکاز فضا 56
بخش دوم: آسایش محیطی57
4-2-1 نور58
4-2-2 صوت59
4-2-3 آب و هوا60
فصل پنجم : ویژگیهای ساختمانهای آموزشی62
بخش اول: ویژگیهای اقلیمی در مورد ساختمانهای آموزشی62
بخش دوم: ایمنی63
5-2-1 ایمنی در محوطه63
5-2-2 نردههای ایمن63
5-2-4 ایمنی در مسیرهای حرکت64
5-2-5 ایمنی در راهروها64
5-2-5 ایمنی در مسیر پلهها64
5-2-6 شرایط ایمنی پوشش کف66
5-2-8 شرایط ایمنی درها66
5-2-8 شرایط ایمنی پنجره ها66
5-2-9 شرایط ایمنی در فضاهای بهداشتی66
5-2-10 شرایط ایمنی تجهیزات66
فصل ششم :مطالعات تطبیقی68
بخش اول: تناسبات انسانی و نقش آنها در طراحی فضاهای آموزشی 68
6-1-1 اندازه های بدن کودکان (پیش دبستانی) 68
6-1-2 ضریب اندازه های تجهیزات نسبت به قد ایستاده کودک (در حالت سکون) 69
6-1-3 ضریب اندازه های تجهیزات نسبت به قد ایستاده کودک71
6-1-4 طراحی زمین بازی71
6-1-5 وسایل بازی72
6-1-6 گیاهان مناسب برای کودکستان73
بخش دوم: معرفی فضاها در مراکز آموزشی 74
6-2-1 فضاهای مورد نیاز مراکز پیش دبستانی 74
6-2-2 ورودی74
6-2-3 محیط داخلی کودکستان74
6-2-4 کنج کتابهای مصور کودکان75
6-2-5 تورفتگی، گوشهها و کنج ها75
6-2-6 خصوصیات کالبدی فضای بازی کودکان 76
6-2-7 فضای خواب77
6-2-8 سالن چند منظوره77
6-2-9 غذا خوری و آشپزخانه77
6-2-10 سرویس های بهداشتی78
6-2-11 بخش اداری78
6-2-12 فضای انتظار79
6-2-13 فضای پذیرش79
6-2-14 فضاهای ارتباطی79
6-2-15 فضاهای خدماتی و تأسیساتی80
6-2-16 فضای بیرونی بازی 81
بخش سوم: بررسی نمونههای داخلی و خارجی81
6-3-1 مهدکودک فرانکفورت نیدرراد81
6-3-2 معرفی مهد کودک برلین رودوف82
6-3-3 نمونه یک مهد کودک در آلمان – فضاهای داخلی83
6-3-4 معرفی مهدکودک شهر Gipuzkoa اسپانیا85
6-3-5 نگاهی به وضعیت مهد کودک ها در ایران88
فصل هفتم : اصول طراحی90
بخش اول: اصول طراحی90
7-1-2 ایجاد تنوع در فضاهای آموزشی91
7-1-1 ایجاد قابلیت انعطاف پذیری در فضاهای آموزشی 91
7-1-2 ایجاد تنوع در فضاهای آموزشی92
7-1-3 ایجاد قابلیت توسعه پذیری در ساختمان 93
7-1-4 تشخیص و بازشناسی فضاهای مختلف و تعیین محدوده استفاده از آنها (خوانایی فضا) 93
7-1-5 رعایت سلسله مراتب فضایی در طراحی فضاهای کودکان93
7-1-6 اختصاص دادن قلمروها و حریم های فضایی به کودکان 94
7-1-7 به دست آوردن «اندازه مناسب» فضای آموزشی 94
7-1-8 گروه بندی فضاهای مدرسه 95
7-1-9 ایجاد فضای باز و متنوع 95
7-1-10 استفاده از طبیعت و تجربه های طبیعی در محیط آموزشی96
7-1-11 حداکثر استفاده از فضای نیمه باز و باز در طبقات مختلف ساختمان96
7-1-12 اختصاص فضایی ثابت و متفاوت با دیگر فضاها به کودکان در هر مقطع97
7-1-13 ایجاد محصوریت مناسب در حیاط و فضای باز97
7-1-14 استفاده از وسایل و مبلمان آموزشی 98
7-1-15 تکمیل نمودن معماری ساختمان با استفاده از تزیینات و تأکید روی جزئیات98
7-1-16 استفاده از نور طبیعی همراه با منظر و دید به فضای باز در فضاهای آموزشی99
7-1-17 استفاده از تهویه مناسب درفضای آموزشی99
7-1-18 کنترل صدا در فضاهای آموزشی100
7-1-19 استفاده از رنگ در جهت بهره وری بهینه از فضا100
7-1-20 مطابقت فرم با شخصیت فضا101
7-1-21استفاده از بافت مناسب 102
7-1-22 طراحی ورودی102
7-1-23 استفاده چندگانه از فضای ارتباطی 103
7-1-24 ایجاد فضاهای اداری با محیطی بزرگسالان103
7-1-25 ایجاد کتابخانه به صورت فضایی دلپذیر و دعوت کننده کودکان به مطالعه104
7-1-26 طراحی ساختمان به صورت نمایی با هویت و همچنین دارای شخصیت برای کودکان104
7-1-27 ایجاد هال عمومی (حیاط زمستانی) به صورت فضاهای بسته و نیمه بسته در ساختمان105
7-1-28 رعایت اصول ایمنی در فضای آموزشی106
فصل هشتم : طراحی107
بخش اول : مطالعات پایه107
8-1-1موقعیت جغرافیایی وتقسیمات کشوری107
8-1-2 سابقه تاریخی 109
بخش دوم : مطا لعات جمعیتی 112
8-2-1 تحولات جمعیت و کا لبدی شهر خواف112
8-2-2مرکز آمار ایران،نتایج تفصیلی سرشماری نفوس و مسکن114
بخش سوم : مطالعات اقلیمی115
8-3-1آب وهوای منطقه خواف 115
8-3-2 باد های خواف115
8-3-3 نامگذاری بادها 116
8-3-4 باد فراه116
8-3-5 باد نیشابور116
8-3-6 باد را ست زمستانی116
8-3-7 باد را ست تابستانی 116
8-3-8 باد شیسشو117
8-3-9 جهات وزش باد در شهر خواف 117
8-3-10 کوه های خواف 117
8-3-11 رودهای خواف 118
8-3-12 نام ایستگاه و زیرگروه اقلیمی خواف 118
8-3-13 ساعات آفتابی 119
8-3-14 رطوبت نسبی 120
8-3-15 گروه رطوبتی بر اساس جداول ماهانی121
8-3-16 بارندگی 121
8-3-17 علایم بارندگی وحرکت ابرها 121
بخش چهارم : معرفی کامل سایت 122
8-4-1نقشه ماهواره ای شهر خواف (منطقه طراحی) 122
مراجع 128
پیوست ها(طراحی )131